Αυστηρότεροι έλεγχοι στις νέες επιχειρήσεις σχεδιάζονται από το οικονομικό επιτελείο και την ΑΑΔΕ, με στόχο να μπει φρένο στα κυκλώματα που χρησιμοποιούν «αχυρανθρώπους» για να αποκρύπτουν τους πραγματικούς ιδιοκτήτες, να μην αποδίδουν ΦΠΑ και να αφήνουν πίσω τους εκατομμύρια ευρώ σε χρέη. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι διασταυρώσεις στοιχείων και ο εντοπισμός των πραγματικών δικαιούχων.

Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο ιδρύονται και ξεκινούν τη λειτουργία τους οι επιχειρήσεις εξετάζουν το οικονομικό επιτελείο, το υπουργείο Ανάπτυξης και η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), επιχειρώντας να περιορίσουν τη δράση οργανωμένων κυκλωμάτων φοροδιαφυγής.

Στόχος των σχεδιαζόμενων παρεμβάσεων είναι να αποτραπεί η δημιουργία εταιρειών που λειτουργούν ως μηχανισμοί απόκρυψης εσόδων, μη απόδοσης ΦΠΑ και συσσώρευσης φορολογικών και ασφαλιστικών οφειλών.

Στο επίκεντρο μπαίνουν οι λεγόμενοι «αχυράνθρωποι», πρόσωπα που εμφανίζονται στα επίσημα έγγραφα ως ιδιοκτήτες, μέτοχοι ή διαχειριστές επιχειρήσεων, ενώ στην πραγματικότητα ο έλεγχος ασκείται από τρίτους.

Οι αλλαγές βρίσκονται ακόμη στο στάδιο του σχεδιασμού, με την κυβέρνηση να επιδιώκει αυστηρότερη εποπτεία χωρίς να δημιουργηθούν πρόσθετα γραφειοκρατικά εμπόδια για τους συνεπείς επιχειρηματίες.

Τι αλλάζει στη σύσταση νέων εταιρειών

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Καθημερινής», οι αρμόδιες υπηρεσίες επεξεργάζονται ένα νέο πλαίσιο ελέγχων, το οποίο θα επιτρέπει την αποτελεσματικότερη ταυτοποίηση των προσώπων που συμμετέχουν στη δημιουργία επιχειρήσεων.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αναμένεται να δοθεί στη διασταύρωση των δεδομένων του Γενικού Εμπορικού Μητρώου (ΓΕΜΗ) με τις πληροφορίες που διαθέτει η φορολογική διοίκηση.

Με αυτόν τον τρόπο θα επιδιώκεται ο εντοπισμός προσώπων που εμφανίζονται επανειλημμένα ως διαχειριστές ή εταίροι σε εταιρείες με σημαντικές ληξιπρόθεσμες οφειλές ή σοβαρές φορολογικές εκκρεμότητες.

Παράλληλα, θα εξετάζονται οι συχνές αλλαγές στη διοίκηση επιχειρήσεων και οι επαναλαμβανόμενες εταιρικές συνδέσεις, όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι χρησιμοποιούνται για την αποφυγή φορολογικών υποχρεώσεων.

Πώς λειτουργεί το κόλπο με τους «αχυρανθρώπους»

Η πρακτική που επιχειρούν να αντιμετωπίσουν οι ελεγκτικές αρχές βασίζεται στη χρησιμοποίηση παρένθετων προσώπων, τα οποία αναλαμβάνουν τυπικά τη διοίκηση μιας εταιρείας χωρίς να έχουν τον ουσιαστικό έλεγχό της.

Οι πραγματικοί διαχειριστές παραμένουν στο παρασκήνιο, ενώ η επιχείρηση πραγματοποιεί συναλλαγές, αποκρύπτει φορολογητέα έσοδα ή δεν αποδίδει τον ΦΠΑ που οφείλει.

Όταν οι υποχρεώσεις συσσωρεύονται και ξεκινούν οι έλεγχοι, η δραστηριότητα μπορεί να μεταφέρεται σε νέα εταιρεία, με διαφορετικό πρόσωπο να εμφανίζεται ως νόμιμος εκπρόσωπος.

Έτσι, οι προηγούμενες επιχειρήσεις εγκαταλείπονται με χρέη, ενώ η εμπορική δραστηριότητα συνεχίζεται μέσω άλλων εταιρικών σχημάτων.

Αυτή ακριβώς τη διαδοχική δημιουργία επιχειρήσεων επιδιώκει να εντοπίζει εγκαίρως η ΑΑΔΕ.

Η υπόθεση «Χωριάτικο» που έφερε ξανά στο προσκήνιο τους αχυρανθρώπους

Η ανάγκη ενίσχυσης των ελέγχων αναδείχθηκε εκ νέου μετά την υπόθεση που αφορά την αλυσίδα «Χωριάτικο».

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, οι ερευνητικές αρχές εξετάζουν τη λειτουργία σύνθετων εταιρικών σχημάτων και την ενδεχόμενη χρησιμοποίηση προσώπων που εμφανίζονταν ως εκπρόσωποι επιχειρήσεων, χωρίς να ασκούν την πραγματική διοίκησή τους.

Στο μικροσκόπιο βρίσκονται επίσης η διαδοχική δημιουργία και εγκατάλειψη εταιρειών, καθώς και η συσσώρευση οικονομικών υποχρεώσεων.

Οι ενδεχόμενες παραβάσεις και οι ευθύνες των εμπλεκόμενων προσώπων αποτελούν αντικείμενο της δικαστικής έρευνας.

Το κύκλωμα με τις 380 εταιρείες και τα χρέη των 43 εκατ. ευρώ

Η χρησιμοποίηση παρένθετων προσώπων δεν αποτελεί μεμονωμένο φαινόμενο.

Τον Φεβρουάριο του 2026, η ΑΑΔΕ ανακοίνωσε την εξάρθρωση κυκλώματος με την κωδική ονομασία «Αχυράνθρωποι», το οποίο φέρεται να είχε αναπτύξει εκτεταμένη δραστηριότητα μέσω εκατοντάδων επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της φορολογικής διοίκησης, στην υπόθεση είχαν εντοπιστεί:

• 205 φυσικά πρόσωπα που εμφανίζονταν ως υπεύθυνοι επιχειρήσεων.
• 380 συνδεόμενες εταιρείες.
• 43 εκατομμύρια ευρώ σε συνολικές οφειλές.

Η δράση του κυκλώματος φέρεται να εκτεινόταν σε διαφορετικούς επιχειρηματικούς κλάδους, μεταξύ των οποίων η εστίαση, η διασκέδαση και η εμπορία ηλεκτρονικών υπολογιστών.

Κατά την έρευνα διαπιστώθηκε ότι η επιχειρηματική δραστηριότητα μεταφερόταν σε νέα εταιρικά σχήματα όταν οι προηγούμενες εταιρείες συγκέντρωναν χρέη ή έμπαιναν στο στόχαστρο των φορολογικών ελέγχων.

Θεσσαλονίκη: Πέντε συλλήψεις για απάτη με ΦΠΑ – Ζημία άνω των 2,35 εκατ. ευρώ

Ανάλογη μεθοδολογία φέρεται να χρησιμοποιήθηκε και σε υπόθεση που αποκαλύφθηκε στη Θεσσαλονίκη τον Σεπτέμβριο του 2026.

Σύμφωνα με την Ελληνική Αστυνομία, εγκληματική οργάνωση φέρεται να δημιουργούσε εταιρείες γενικού εμπορίου, τοποθετώντας στη διαχείρισή τους παρένθετα πρόσωπα.

Μέσω των επιχειρήσεων αυτών πραγματοποιούνταν συναλλαγές και ενδοκοινοτικές αγορές, χωρίς να καταβάλλεται ο προβλεπόμενος ΦΠΑ.

Για την υπόθεση συνελήφθησαν πέντε άτομα, ενώ στη σχετική δικογραφία περιλαμβάνονται ακόμη 18 πρόσωπα.

Η οικονομική ζημία από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές υπολογίστηκε σε περισσότερα από 2,35 εκατομμύρια ευρώ, ενώ οι συνολικές οφειλές που συνδέονταν με τα παρένθετα πρόσωπα υπερέβαιναν τα 11 εκατομμύρια ευρώ.

Διασταυρώσεις-εξπρές πριν χαθούν εκατομμύρια από τα δημόσια ταμεία

Η βασική επιδίωξη του νέου σχεδιασμού είναι οι φορολογικές αρχές να μπορούν να εντοπίζουν εγκαίρως ύποπτες εταιρικές διασυνδέσεις, προτού δημιουργηθούν μεγάλες οφειλές προς το Δημόσιο.

Για τον σκοπό αυτό εξετάζεται η ταχύτερη ανταλλαγή και επεξεργασία δεδομένων μεταξύ των αρμόδιων μητρώων.

Η διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων αναμένεται να βοηθήσει στην αναγνώριση επαναλαμβανόμενων μοτίβων, όπως η συμμετοχή των ίδιων προσώπων σε πολλές επιχειρήσεις που εγκαταλείπονται με χρέη.

Ταυτόχρονα, ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στον προσδιορισμό των πραγματικών δικαιούχων, ώστε να μην περιορίζεται ο έλεγχος στα πρόσωπα που εμφανίζονται τυπικά στα εταιρικά έγγραφα.

Τι σημαίνουν οι αλλαγές για όσους θέλουν να ανοίξουν επιχείρηση

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ο σχεδιασμός δεν προβλέπει οριζόντια επιβάρυνση της διαδικασίας ίδρυσης νέων επιχειρήσεων.

Αντίθετα, στόχος είναι να διατηρηθούν η ταχύτητα και η απλότητα των διαδικασιών για τους επιχειρηματίες που λειτουργούν νόμιμα και εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους.

Οι αυστηρότεροι έλεγχοι θα επικεντρώνονται σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις καταχρηστικής χρήσης εταιρικών σχημάτων.

Το ζητούμενο για την ΑΑΔΕ είναι να δημιουργηθεί ένα αποτελεσματικό σύστημα πρόληψης της φοροδιαφυγής, το οποίο θα επιτρέπει την ομαλή έναρξη της επιχειρηματικής δραστηριότητας, αλλά θα δυσκολεύει τη δημιουργία εταιρειών που χρησιμοποιούνται για οργανωμένες φορολογικές απάτες.