Εκδόθηκε η ελληνική NAVTEX για το καλώδιο Great Sea Interconnector – Το Abeille Marengo ετοιμάζεται να αποπλεύσει από την Κρήτη, ενώ Αθήνα και Βρυξέλλες παρακολουθούν τη στάση της Άγκυρας. Στο προσκήνιο και ο ρόλος της Γαλλίας.

Σε νέα φάση εισέρχεται το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου, καθώς η Αθήνα προχώρησε στην έκδοση NAVTEX για τις έρευνες που πρόκειται να πραγματοποιήσει το γαλλικό πλοίο Abeille Marengo, στο πλαίσιο του Great Sea Interconnector (GSI).

Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, οι εργασίες αναμένεται να ξεκινήσουν σήμερα, Παρασκευή 6 Νοεμβρίου 2026, και να διαρκέσουν έως τις 6 Μαρτίου 2027, σηματοδοτώντας την επανεκκίνηση μιας κρίσιμης διαδικασίας για την υλοποίηση της υποθαλάσσιας ηλεκτρικής σύνδεσης.

Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται πλέον στην αντίδραση της Τουρκίας, καθώς παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο η Άγκυρα να αμφισβητήσει εκ νέου τη διεξαγωγή των ερευνών χωρίς προηγούμενη δική της έγκριση.

Από το Ηράκλειο ξεκινά το γαλλικό ερευνητικό

Το Abeille Marengo βρίσκεται αγκυροβολημένο στο λιμάνι του Ηρακλείου και αναμένεται να αποπλεύσει προκειμένου να αρχίσει τις προβλεπόμενες εργασίες.

Η εταιρεία που έχει αναλάβει τις έρευνες έχει ήδη αποστείλει τις απαραίτητες γεωγραφικές συντεταγμένες στο ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, ενώ η έκδοση της σχετικής NAVTEX ολοκληρώνει ένα σημαντικό στάδιο των διαδικασιών που προηγούνται της δραστηριοποίησης του πλοίου.

Στο πλαίσιο της αποστολής του, το γαλλικό ερευνητικό έχει αναλάβει και την ενημέρωση των παράκτιων κρατών σχετικά με την έναρξη των εργασιών.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη θεωρείται καθοριστική για την πρόοδο του έργου, το οποίο έχει βρεθεί στο επίκεντρο γεωπολιτικών αντιπαραθέσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Τα σενάρια για την αντίδραση της Τουρκίας

Η στάση που θα επιλέξει η Άγκυρα αποτελεί το βασικό ερώτημα των επόμενων ημερών.

Ένα από τα ενδεχόμενα που εξετάζονται είναι η Τουρκία να περιοριστεί στην παρακολούθηση των ερευνών και στην ενημέρωση που θα λάβει από το γαλλικό πλοίο.

Δεν αποκλείεται, ωστόσο, να επαναφέρει τις γνωστές θέσεις της περί ανάγκης προηγούμενης τουρκικής άδειας για τη διεξαγωγή δραστηριοτήτων σε θαλάσσιες περιοχές τις οποίες θεωρεί ότι εμπίπτουν στις αρμοδιότητές της.

Στα πιθανά σενάρια περιλαμβάνονται η έκδοση τουρκικής NAVTEX, ενδεχόμενη απάντηση της Αθήνας με αντί-NAVTEX, αλλά και παρεμβάσεις μέσω ασυρμάτου προς το ερευνητικό σκάφος.

Το ενδεχόμενο έντασης προκαλεί ιδιαίτερη προσοχή, καθώς το 2024 η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή είχε οδηγήσει στη διακοπή των ερευνητικών εργασιών.

Η ελληνική πλευρά έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αρμοδιότητα αδειοδότησης των συγκεκριμένων δραστηριοτήτων ανήκει στην Ελλάδα.

Ο ρόλος της Γαλλίας και η επικοινωνία Μακρόν – Ερντογάν

Σημαντική παράμετρος στις εξελίξεις θεωρείται η εμπλοκή της Γαλλίας, τόσο λόγω της συμμετοχής γαλλικού πλοίου στις έρευνες όσο και εξαιτίας των διπλωματικών επαφών του Παρισιού με την Άγκυρα.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που μεταφέρονται από την Αθήνα, η πρόσφατη επικοινωνία του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ενδέχεται να συμβάλει στην αποφυγή νέας έντασης.

Κατά τις ίδιες πληροφορίες, ο Εμανουέλ Μακρόν φέρεται να έχει μεταφέρει μήνυμα στήριξης για την απρόσκοπτη πραγματοποίηση των ερευνών, ακόμη και με ενδεχόμενη στρατιωτική παρουσία, εφόσον κριθεί αναγκαίο.

Πρόκειται, πάντως, για εκτιμήσεις και πληροφορίες σχετικά με τη γαλλική στάση και όχι για επισήμως ανακοινωμένη απόφαση στρατιωτικής κινητοποίησης.

Το μήνυμα των Βρυξελλών προς την Άγκυρα

Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου δεν αποτελεί αποκλειστικά διμερές ενεργειακό εγχείρημα, καθώς έχει χαρακτηριστεί Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (PCI).

Για την υλοποίησή του έχει εξασφαλιστεί ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ύψους 657 εκατομμυρίων ευρώ, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη σημασία στην απρόσκοπτη εξέλιξή του.

Η θέση που αποδίδεται στις Βρυξέλλες είναι ότι πρόκειται για ευρωπαϊκό έργο, η πρόοδος του οποίου δεν θα πρέπει να παρεμποδίζεται από την Τουρκία.

Στην Αθήνα εκφράζεται συγκρατημένη αισιοδοξία ότι η ευρωπαϊκή διάσταση του εγχειρήματος, σε συνδυασμό με τη γαλλική εμπλοκή, μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά απέναντι σε ενέργειες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν νέα ένταση.

Γιατί είναι σημαντικό το Great Sea Interconnector

Το Great Sea Interconnector έχει στόχο τη δημιουργία υποθαλάσσιας ηλεκτρικής διασύνδεσης μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, ενισχύοντας τη διασυνδεσιμότητα των ενεργειακών συστημάτων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η ολοκλήρωσή του αναμένεται να επιτρέψει την ανταλλαγή ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των δύο χωρών, συμβάλλοντας στην ενεργειακή ασφάλεια και στη μεγαλύτερη ενσωμάτωση της κυπριακής αγοράς ηλεκτρισμού στο ευρωπαϊκό σύστημα.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες για τη μετοχική σύνθεση που συνοδεύουν την επανεκκίνηση των ερευνών, πλειοψηφική συμμετοχή στο έργο έχει ο γαλλικός όμιλος Meridiam, ενώ ο ΑΔΜΗΕ διαθέτει μειοψηφικό ποσοστό.

Η έναρξη των ερευνών αποτελεί σημαντικό βήμα για την εξέλιξη του σχεδιασμού, με την προσοχή να επικεντρώνεται πλέον τόσο στην πρόοδο των τεχνικών εργασιών όσο και στις διπλωματικές κινήσεις που ενδέχεται να ακολουθήσουν.

Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν οι εργασίες θα εξελιχθούν χωρίς εμπόδια ή εάν η στάση της Τουρκίας θα προκαλέσει νέο γύρο αντιπαράθεσης στην Ανατολική Μεσόγειο.