Πρόσφατα στην αυλή της Επισκοπικής Βασιλικής, στο Πλόβντιβ, κατά τη διάρκεια έργων συντήρησης, οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν πέτρινη πλάκα με διαστάσεις 1.40 επί 1.20μ. η οποία ζυγίζει πάνω από έναν τόνο και είναι σε καλή κατάσταση. Η πλάκα είναι πολύτιμη, γιατί αποτελεί επεξεργασμένο αρχιτεκτονικό στοιχείο από το 255 μ.Χ.

Η Ζένι Τάνκοβα με το εύρημα

«Το σημαντικότερο όμως είναι η επιγραφή πάνω στην πλάκα, η οποία αποκαλύπτει στοιχεία για την ιστορία της πόλης κατά τα ρωμαϊκά χρόνια», λέει η Ζένι Τάνκοβα, υπεύθυνη των ανασκαφών. – «Τα γράμματα είναι αρχαιοελληνικά και εκφράζουν ευγνωμοσύνη για τη σωτηρία των κατοίκων της επονομαζόμενης τότε Φιλιππούπολης από μια επιδρομή Γότθων. Η πόλη κάηκε και ερημώθηκε, αλλά υπήρξαν άνθρωποι που επιβίωσαν και δόξασαν τους σωτήρες τους.»

Η επιγραφή λέει:

«Για την νίκη, την υγεία και την αιώνια ύπαρξη των αυτοκρατόρων Βαλεριανού και (του γιού του) Γαλλιηνού και για όλο τους τον οίκο, για την ιερά γερουσία και για τον ρωμαϊκό λαό και για το Συμβούλιο του κοινοβουλίου της Φιλιππούπολης και στον αρχηγό των Θρακών Διόνυσο αφιέρωσαν οι επιζήσαντες μύστες, όταν των μυστηρίων ηγούταν ο εφ όρου ζωής ιερέας, Αυρήλιος Μουκιανίδης, γιος του Μουκιανού.»

Ακολουθούν 44 ονόματα μυστών από την θρησκευτική κοινότητα των Θρακών.

«Σ΄ αυτήν την μεγάλη λίστα με ονόματα και τίτλους συναντάμε μια σπάνια ειδικότητα αυτή του «σεβαστοφόρου», του ανθρώπου, δηλαδή που μετέφερε την ιερή απεικόνιση του αυτοκράτορα», λέει η κυρία Τάνκοβα. – «Σ’ αυτήν την λίστα μάλιστα είναι δυο γιατί ο Βαλεριανός και ο Γαλλιηνός ήταν συναυτοκράτορες (253-260 μ.Χ.). Δεν υπάρχουν στοιχεία οι δυο τους να ήρθαν στην πόλη, αλλά υπερασπίζονταν τις περιοχές του Δούναβη.»

Η ανάγνωση της επιγραφής έγινε από τον Νικολάι Σαράνκοφ, ο οποίος διδάσκει αρχαιοελληνικά και λατινικά στο Πανεπιστήμιο της Σόφιας «Άγιος Κλήμης της Αχρίδας». Ο κύριος Σαράνκοφ τόνισε πως εδώ και χρόνια έχει ανακαλυφτεί η ίδια επιγραφή προς τιμή του Γαλλιηνού και φυλάσσεται στο μουσείο του Πλόβντιβ. Η πλάκα αυτή επιβεβαιώνει παλαιότερη θεωρία των αρχαιολόγων ότι κάτω από την βασιλική βρισκόταν ειδωλολατρικός ναός, αφιερωμένος στην λατρεία προς τον Ρωμαίο Αυτοκράτορα ανεξάρτητα από το όνομά του.